Bách Niên Bách Vấn: 100 Câu Hỏi Về Lịch Sử Trường Mỹ Thuật Đông Dương

Bách Niên Bách Vấn: 100 Câu Hỏi Về Lịch Sử Trường Mỹ Thuật Đông Dương

🎨 Giới thiệu cuốn sách

“Bách Niên Bách Vấn: 100 Câu Hỏi Về Lịch Sử Trường Mỹ Thuật Đông Dương” là một ấn phẩm đặc biệt, vén mở bức màn lịch sử của ngôi trường danh tiếng – Trường Mỹ thuật Đông Dương (École des Beaux-Arts de l’Indochine), nơi đặt nền móng cho nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam.

Với dung lượng cô đọng nhưng thông tin toàn diện, cuốn sách dẫn dắt người đọc đi qua chặng đường 21 năm hoạt động (1924–1945) của ngôi trường, tái hiện bối cảnh lịch sử – văn hóa – nghệ thuật trong thời kỳ giao thoa giữa Đông và Tây.

📚 Nội dung cuốn sách

Được chấp bút bởi Tiến sĩ Phạm Long và Tiến sĩ Trần Hậu Yên Thế – hai nhà nghiên cứu gắn bó lâu năm với các đề tài về Mỹ thuật Đông Dương, cuốn sách được thiết kế theo cấu trúc 100 câu hỏi – 100 câu trả lời.
Tác phẩm chia thành 4 phần tương ứng với hành trình hình thành và phát triển của ngôi trường:

Phần 1 – Cội Rễ (10 câu hỏi)

Khám phá bối cảnh xã hội và văn hóa trước khi Trường Mỹ thuật Đông Dương được thành lập.

Phần 2 – Gốc Thân (34 câu hỏi)

Tái hiện những năm đầu hình thành và vận hành của ngôi trường – từ chương trình đào tạo, đội ngũ giảng dạy đến hoạt động nghệ thuật đầu tiên.

Phần 3 – Cành Nhánh (24 câu hỏi)

Miêu tả quá trình đào tạo, các triển lãm, giải thưởng, cùng những biến động lịch sử – chính trị khiến Trường phân tách và mở ra nhiều hướng phát triển mới.

Phần 4 – Hoa Lá (32 câu hỏi)

Tôn vinh thành tựu và di sản mà Trường Mỹ thuật Đông Dương để lại thông qua các thế hệ nghệ sĩ – trí thức, góp phần xây dựng nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại.

💡 Những điểm nổi bật đáng chú ý

Cuốn sách không chỉ cung cấp tư liệu về bối cảnh lịch sử, cơ cấu tổ chức, đội ngũ giáo sư và thành tựu sinh viên, mà còn giải đáp hàng loạt câu hỏi hấp dẫn như:

• Vì sao trường có nhiều tên gọi khác nhau?
• Lý do lựa chọn địa điểm xây dựng trường?
• Ai là các hiệu trưởng và quyền hiệu trưởng qua từng thời kỳ?
• Trường có chỉ đào tạo họa sĩ hay còn mở rộng sang các lĩnh vực khác?

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày khai trường, “Bách Niên Bách Vấn” là lời tri ân sâu sắc dành cho những giá trị mà Trường Mỹ thuật Đông Dương đã cống hiến, đồng thời lan tỏa thông điệp về một nền giáo dục nhân văn và liên ngành, đáng được tiếp nối và phát huy.

🖼️ Ý nghĩa bìa sách

Bìa sách là một bản tóm lược hình ảnh của lịch sử Trường Mỹ thuật Đông Dương:

• Bốn gương mặt tiêu biểu: Victor Tardieu, Henry Gourdon, Nam Sơn Nguyễn Văn Thọ và Tô Ngọc Vân – những người đặt nền móng cho mỹ thuật Việt Nam hiện đại.
• Trung tâm bìa là hình tượng Alma Mater cùng tòa nhà Victor Tardieu – biểu tượng cho tri thức và mối liên kết với Đại học Đông Dương.
• Hình ảnh áo dài Lemur của Nguyễn Cát Tường và thương hiệu đồ gỗ Mémo của họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc thể hiện tinh thần liên ngành – kết hợp giữa bản sắc dân tộc và tư duy cách tân phương Tây.
• Cuối cùng, tờ Le Monôme cho thấy sinh quyển tri thức đa dạng, nơi sinh viên có cơ hội học hỏi và giao lưu liên trường.

👥 Đối tượng độc giả

Cuốn sách là tài liệu quý dành cho:

• Những ai quan tâm đến lịch sử Mỹ thuật Đông Dương, văn hóa Việt Nam thời Pháp thuộc.
• Sinh viên, giảng viên, nhà sưu tập, giới nghệ thuật và bảo tàng muốn tìm hiểu về hành trình hình thành nền mỹ thuật Việt.

Sách thuộc Tủ sách Nghệ Thuật của Omega Plus.

💬 Trích dẫn nổi bật

“Tiếp cận lịch sử với tinh thần khách quan, đa chiều, không phiến diện, các tác giả nỗ lực phân tích nguyên nhân, diễn biến và kết quả của từng sự kiện nhằm làm sáng tỏ bản chất vấn đề.
Trong bối cảnh thuộc địa với nhiều hạn chế về chính sách, Trường Mỹ thuật Đông Dương đã góp phần tạo nên một cuộc canh tân văn hóa vô cùng mạnh mẽ, toàn diện và sâu rộng trên ba lĩnh vực đào tạo: Kiến trúc – Mỹ thuật – Nghệ thuật ứng dụng.

Không ngừng đặt câu hỏi và tìm kiếm câu trả lời... các tác giả hy vọng truyền cảm hứng để độc giả tự đặt ra những câu hỏi của riêng mình, tiếp tục hành trình khám phá lịch sử của ngôi trường mỹ thuật này.”
(Trích Vĩ thanh)

✍️ Về tác giả

TS. Phạm Long và TS. Trần Hậu Yên Thế là hai nhà nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực Mỹ thuật Đông Dương, với nhiều công trình khoa học và triển lãm giá trị.

Các hoạt động tiêu biểu:

• Triển lãm “Mỹ thuật Đông Dương và Nghệ thuật Ứng dụng ở Hà Nội nửa đầu thế kỷ XX” (2019)
• Triển lãm “Lấp Lánh Phố Nghề” tại Đình Kim Ngân (2025)
• Dự án bảo tồn hai bức phù điêu trên phố Hàng Lọng (2025)

Tác phẩm nổi bật:

• “Mỹ thuật và nghệ thuật ứng dụng ở Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX từ góc nhìn giáo dục nghệ thuật” (2023)